22 oktober 2026 - Wie door Gouda loopt, maakt een tijdreis door verschillende eeuwen tegelijk. De middeleeuwse structuur van de binnenstad is nog altijd herkenbaar, eeuwenoude grachten lopen dwars door de stad en monumenten als het iconische stadhuis en de Sint-Janskerk herinneren aan de tijd waarin Gouda een belangrijke handels- en cultuurstad was. Tegelijkertijd geven musea, ateliers, festivals en evenementen steeds opnieuw betekenis aan dat verleden. Juist die wisselwerking maakt de stad interessant voor wie verder wil kijken dan de bekende highlights.
©Yvonne Palsgraaf
Een middeleeuwse stad die haar verhaal nog altijd vertelt
Gouda ontstond op de plek waar de Gouwe en de Hollandse IJssel samenkomen. Het water maakte handel en transport mogelijk en de sporen daarvan zijn nog altijd zichtbaar. De historische binnenstad telt ruim driehonderd monumenten en het stratenplan is sinds de middeleeuwen grotendeels onveranderd gebleven. De Markt met het historische stadhuis, de grachten, de Sint-Janskerk en voormalige kloosters vertellen ieder een ander hoofdstuk van de Goudse geschiedenis.
Ook de beroemde Goudse ambachten zijn onderdeel van dat verhaal. Kaas, stroopwafels, kleipijpen, plateel en kaarsen laten zien hoe handel, vakmanschap en ondernemerschap de stad door de eeuwen heen hebben gevormd.
Tentoonstelling Wonder Walls in Museum Gouda
Een bijzonder, minder bekend hoofdstuk komt tot leven in Museum Gouda met Wonder Walls, te zien van 26 september 2026 tot en met 28 maart 2027. Gouda was bijna twee eeuwen lang hét centrum van de tapijtkunst in de Noordelijke Nederlanden. Monumentale wandtapijten vertellen niet alleen over kunst en ambacht, maar ook over migratie, internationale handel en ondernemerschap. In de 17e eeuw werkten naar schatting zo'n 450 tapijtmakers in ongeveer veertig ateliers in de stad.
De tentoonstelling verbindt dit verleden bovendien met het heden. Ontwerper Mina Abouzahra werkt met nieuwe ‘gilden’ aan kussens met symbolen uit de Amazigh-beeldtaal, die in Marokko worden geweven met eeuwenoude technieken. Rond de tentoonstelling zijn er onder meer een yap & yarn-avond en textielworkshops.
Het verhaal gaat vervolgens de stad in. Vanaf 27 september 2026 tot en met 28 maart 2027 organiseert het Goudse Gidsen Gilde wekelijks de Wonder Walls instapwandeling, op vrijdag, zaterdag of zondag om 13.30 uur, waardoor het goed te combineren is met een bezoek aan de tentoonstelling. De gids voert je langs plekken waar Vlaamse tapijtwevers woonden en werkten en laat zien hoe migratie, ambacht en ondernemerschap verweven zijn met de geschiedenis van Gouda.
© Weefgetouw, Ons onbekende maker, 20ste eeuw, Koninklijke Manufactuur De Wit, Mechelen
Zotte Zaterdag: samen erfgoed beleven
Ook buiten de reguliere museum- en wandelroutes komt het Goudse verleden tot leven. Tijdens Zotte Zaterdag op zaterdag 17 oktober brengt Gouda de middeleeuwen tot leven in de binnenstad. De veertiende editie opent traditioneel met de Zotte Parade, een bonte stoet van middeleeuwse figuren en muzikanten die door de straten trekt en eindigt bij de Waag. Daarna kunnen bezoekers zich onderdompelen in muziek, verhalen, historische figuren, eten, drinken en volop zot vermaeck op straat.
© VVV Gouda
Wandel door eeuwen geschiedenis
Ook andere instapwandelingen van het Gouden Gidsen Gilde en Ontdek Gouda laten zien hoeveel verhalen er achter de bekende gevels schuilgaan. Tijdens Verborgen parels van Gouda en Hoogtepunten van Gouda ontdekken bezoekers bekende monumenten én minder zichtbare plekken in de historische binnenstad. Op 26 september staat bovendien de Instapwandeling Industrieel erfgoed op het programma, over de ontwikkeling van Gouda van ambachtsstad naar industriestad.
Wie liever zelfstandig op pad gaat, kan de verschillende thematische routes van Explore Gouda ontdekken. De webapp bevat twaalf wandelroutes die ieder een ander stukje van de stad laten zien. Zo kun je in de voetsporen van Erasmus treden met de Erasmus Audio Trail, Gouda ontdekken als middeleeuwse bierstad of juist de artistieke kant van de stad verkennen.
© Goudse Gidsen Gilde
Van eeuwenoud ambacht naar hedendaagse creativiteit
Gouda's liefde voor ambacht is niet verdwenen met de komst van moderne technieken. Integendeel: oude technieken krijgen in de stad steeds nieuwe vormen. Dat is bijvoorbeeld goed te zien tijdens de Goudse Keramiekdagen, die ieder jaar in mei plaatsvinden en keramisten uit binnen- en buitenland samenbrengen. Maar ook buiten dit evenement blijft keramiek volop in beweging. Zo bieden Club Klei en Club Glaze ruimte aan liefhebbers en makers om zich verder te verdiepen in keramiek, terwijl bij Witheet op GOUDasfalt regelmatig activiteiten rond technieken als Raku-stoken plaatsvinden.
© Lima Fotografie
Gouda ontdekken met een andere blik
Wie Gouda bezoekt met aandacht voor geschiedenis en cultuur, ontdekt al snel dat de stad meer lagen heeft dan op het eerste gezicht zichtbaar zijn. Achter een monumentale gevel schuilt een verhaal, eeuwenoud vakmanschap vormt de basis voor een tentoonstelling en op een historisch plein klinkt muziek van makers van nu.
Juist die verbinding tussen verleden en heden maakt Gouda interessant voor de nieuwsgierige bezoeker. In Gouda blijft het verhaal zich ontwikkelen.
© Noa van der Vlist fotografie
Reacties