Van bergwijn en Fontina tot appels, kastanjes en traditioneel zwart brood: ontdek Valle d’Aosta tijdens een culinaire route langs de smaken van de herfst
5 november 2026 - Wie Italië zegt, denkt al snel aan pasta, pizza en gelato. Maar in het noordwesten van het land wacht een heel andere culinaire wereld. In Valle d’Aosta komen Italiaanse en alpine tradities samen en zijn lokale producten sterk verbonden met het landschap. Juist in het najaar is er volop te proeven: de druiven worden geoogst, appels en kastanjes komen in het seizoen en in verschillende dorpen staan gastronomische evenementen op de kalender. Wie dit najaar nog een culinaire trip zoekt, kan daarom een route uitstippelen langs vijf smaken die kenmerkend zijn voor Valle d’Aosta.
© Evi Garbolino
Stop 1 – Proost op de bergwijnen van Valle d’Aosta
Een culinaire route door Valle d’Aosta begint in de wijngaarden. Wijnbouw vindt hier plaats op verschillende hoogtes en onder bijzondere omstandigheden. Verschillende wijnhuizen openen hun deuren voor bezoekers en bieden rondleidingen door de wijngaarden en kelders, vaak gecombineerd met een proeverij van lokale wijnen en streekproducten. Zo kan een wijnproeverij onderdeel worden van de kennismaking met het landschap én de lokale keuken.
Ook in oktober staat de wijntraditie van de regio volop in de belangstelling. In Donnas vindt van 1 tot en met 4 oktober 2026 het traditionele Sagra dell'uva (druivenfeest) plaats. Lokale wijnproducenten komen hier samen en bezoekers kunnen verschillende wijnen proeven. Op het programma staan onder meer een blindproeverij van vier wijnen, een gastronomisch diner met lokale wijnen en op zondag een proeverij van wijnen van lokale producenten. Daarmee is het festival een mooie gelegenheid om de wijntraditie van Valle d’Aosta van dichtbij te ontdekken.© Enrico Romanzi
Stop 2 – Maak kennis met de koning van de Aosta Valley: Fontina
Geen culinaire route door Valle d’Aosta zonder Fontina. Deze halfzachte kaas wordt gemaakt van volle koemelk en is nauw verbonden met de bergweiden van de regio. In de zomer grazen de koeien op de bergweiden, terwijl in de winter hooi uit de dalen wordt gebruikt. De bloemen, kruiden en het water van de bergweiden geven de melk en daarmee de kaas zijn karakteristieke aroma.
Fontina is bovendien niet de enige kaas die je tijdens een rondreis kunt tegenkomen. Ook Fromadzo, een kaas die zowel vers als langer gerijpt wordt gegeten, behoort tot de beschermde streekproducten van Valle d’Aosta. Wie de producten liever rechtstreeks bij de bron ontdekt, kan verschillende lokale boerderijen en producenten bezoeken. Op de website van Valle d’Aosta zijn producenten te vinden die bezoekers ontvangen voor rondleidingen en proeverijen.© Enrico Romanzi
Stop 3 – Van appelboomgaard naar herfstmarkt
De herfst brengt niet alleen de wijnoogst met zich mee. Ook appels spelen een belangrijke rol in de gastronomie van Valle d’Aosta. De appel is de meest geteelde fruitsoort van de regio en wordt onder meer verbouwd rond Gressan, Saint-Pierre, Sarre en Villeneuve.
Een mooie plek om deze lokale traditie te ontdekken is Gressan, waar op 4 oktober 2026 de Fëta di pomme plaatsvindt. Tijdens dit evenement staan appels en producten op basis van appel centraal, naast andere regionale specialiteiten.
Wie daarna nog verder wil proeven, kan op zoek naar producten waarin lokale appels worden verwerkt. Zo worden in Valle d’Aosta onder meer jam, sauzen, gedroogde appels en appelazijn gemaakt. Daarmee laat de appel zich niet alleen als vers fruit, maar ook in allerlei andere vormen ontdekken.
© Stefano Venturini
Stop 4 – Proef de hartige kant van de bergen
De keuken van Valle d’Aosta draait niet alleen om kaas en wijn. Ook verschillende vleeswaren behoren tot de karakteristieke streekproducten. Lard d’Arnad, een zacht en aromatisch product dat wordt bereid met onder meer knoflook, zout, rozemarijn en laurier en wordt bewaard in een handgemaakte kastanjehouten kist, is daar een voorbeeld van. Ook Jambon de Bosses, een rauwe ham die op 1.600 meter hoogte in Saint-Rhémy-en-Bosses wordt geproduceerd en met bergkruiden wordt gerijpt, behoort tot de beschermde producten van de regio.
Een goede plek om verschillende regionale producten bij elkaar te ontdekken is het Marché au Fort in Bard. Op 10 en 11 oktober 2026 komen hier traditionele producten uit de hele Aosta Valley samen. Bezoekers kunnen kennismaken met lokale producenten en verschillende streekproducten proeven, tegen het decor van het middeleeuwse dorp en het Fort van Bard.© Enrico Romanzi
Stop 5 – Sluit af met kastanjes en traditioneel brood
De laatste stop van de route staat helemaal in het teken van de herfst. In Donnas draait van 9 tot en met 12 oktober 2026 alles om de kastanje tijdens het Sagra della Castagna (kastanjefeest). De kastanje is hier de absolute hoofdrolspeler, met onder meer een traditionele wedstrijd voor kastanje roosteren om de Castagna d’oro, de gouden kastanje.
Nog een week later komt een ander traditioneel product centraal te staan tijdens Lo Pan Ner, op 17 en 18 oktober 2026. Tijdens dit festival wordt het traditionele zwarte brood van Valle d’Aosta gevierd. In verschillende dorpen worden historische gemeenschappelijke ovens opnieuw aangestoken en wordt brood van rogge- en tarwemeel volgens traditionele methoden gebakken.
© Enrico Romanzi
Een route die smaakt naar herfst
Van een glas bergwijn tussen de wijngaarden tot Fontina van de bergweiden en van lokale appels tot kastanjes en versgebakken zwart brood: Valle d’Aosta laat zich in het najaar letterlijk proeven. De combinatie van lokale producenten, eeuwenoude tradities en gastronomische evenementen maakt de regio interessant voor reizigers die Italië eens vanuit een andere, meer alpine kant willen ontdekken.
Wie nog op zoek is naar een bestemming voor een last-minute trip in het najaar, hoeft in Valle d’Aosta bovendien niet te kiezen tussen natuur en gastronomie. De verschillende smaken van de regio liggen verspreid door het berglandschap en vormen samen een culinaire route die uitnodigt om van dorp naar dorp en van producent naar producent te reizen.© Enrico Romanzi
Bereikbaarheid
Een culinaire trip naar Valle d’Aosta is vanuit Nederland dan ook eenvoudig te plannen. Wie met het vliegtuig reist, kan kiezen voor Genève of Turijn. Vanuit Amsterdam vliegt KLM rechtstreeks naar beide steden, terwijl easyJet eveneens een directe verbinding tussen Amsterdam en Genève aanbiedt. In september en oktober zijn er meerdere vluchten per week, waardoor ook een korte last-minute trip goed in te plannen is.
Vanaf Turijn ligt de Aosta Valley bijzonder dichtbij: via de A5 is het ongeveer 98 kilometer naar Aosta en 136 kilometer naar Courmayeur. Vanuit Genève is de regio eveneens goed bereikbaar, onder meer via de Mont Blanc-tunnel.
Liever met de eigen auto? Ook dat is een praktische optie, zeker voor wie meerdere plekken in de vallei wil combineren. Vanuit Nederland rijd je via Frankrijk en de Mont Blanc-tunnel rechtstreeks de Aosta Valley in. Eenmaal aangekomen biedt de auto bovendien de vrijheid om verschillende wijngaarden, producenten, dorpen en gastronomische evenementen met elkaar te combineren.© Enrico Romanzi
Reacties